İlk Borsa Çavdarhisar’da

1750 Yıl Önce Enflasyonla İlk Mücadele Anadolu’da Başladı

1750 Yıl Önce Enflasyonla İlk Mücadele Anadolu’da Başladı

Bilmem duydunuz mu ancak dünyanın bilinen ilk borsası bu topraklarda, Kütahya Çavdarhisar’da Aizanoi antik kentinde bulunuyor. Günümüzden 1750 yıl önce inşa edilen bu borsanın bir amacı da enflasyonla mücadele!

Romalılar tarafından inşa edilen Aizanoi antik kentinde bulunan ve MS. 250 yıllarında kurulduğu tahmin edilen bir gıda pazarı benzerlerinden oldukça farklı bir yönüyle dikkat çekiyor. Pazar yerinin duvarlarındaki yazıtlar, burada satılan malların çapraz (birbiriyle ilişkisini gösteren) fiyatlarını da içeriyor.

Yapının yuvarlak biçimi bize Chicago’daki günümüz modern vadeli işlem borsalarındaki “Pit”leri çağrıştırıyor.

Mermer bloklar üzerine metinleri Latince ve Grekçe olarak yazılan yazıtlarda post, kürk, kumaş, deri eşyalar, örgü, ahşap eşyalar, ayakkabı, sepet, mermer, ip, tıbbi ve kimyevi maddeler, ilaçlar, baharatlar gibi pek çok hizmet ve ürünün fiyatının birbirine karşı değeri burada belirlenmiş.

Altın, gümüş ve diğer madenler, meyve, ipek, ahşap, canlı hayvan fiyatları, nakliyat ve işgücü ücretlerinin üzerine kazındığı bloklar ise alıcı ve satıcıların çılgınca bağırırken göz ucuyla takip ettiği renkli fiyat ekranlarını andırıyor.

Anlaşılan çapraz fiyatlar borsa yönetimince fiyat artışı konusunda bir kontrol aracı olarak seanstan önce belirlenmiş. Akdeniz ve bölgesindeki Roma topraklarında belirli malların belirli mallarla takas karşılıkları tam olarak saptanarak borsada işlem yapanlara fiyat şeffaflığı sağlanmış.

Ancak ekranda fiyatlar biraz gecikmeli… 1750 yıl kadar.

Günümüzde ise anlık fiyatlar üzerinden birçok mal ve hizmette işlem yapmak Aizanoi’deki pazara gitmeden de mümkün. Akıllı telefonunuz veya PC’nize dakikalar içinde kuracağınız gelişmiş elektronik platformlar ile işiniz artık çok daha kolay.

Uluslararası gelişmiş bir depo ve takas sistemiyle dünya üzerindeki pek çok yatırımcı ile aynı anda birçok mal ve hizmet fiyatına yatırım yapabilirsiniz. Roma imparatorluğu zamanında belki 3 sepet buğdayın değeri = 2 gümüş plakaya sabitlenmiş ve buğdaya da gümüşe de yatırım yapmak eşit yatırım değerine sahip olabilir ama FED eski başkanı Alan Greenspan’in tabiriyle günümüz türbülans çağında saniyeler sonra her şey değişebilir. Bir meteoroloji veya stok raporu ile buğday fiyatları hızla çıkabilir veya maden imalat verileri ile gümüş fiyatları bir anda gerileyebilir.Günümüzde artık yatırımcıların önünde her an binlerce yatırım fırsatı çıkıyor.

Bir cevap yazın